THE DAY BEFORE

Het is donderdag, 4 november 2004 als Stichting Vida Nueva wordt benaderd door een medewerker van de G.G.D. in Lelystad.
De vraag is of wij tenminste 30 chinchilla's kunnen opvangen die loslopen in een huis in de wijk X. De eigenares, die niet meer een van de jongste is, kan de volledig uit de hand gelopen situatie niet meer aan.
Ook de woningbouwvereniging maakt zich zorgen, want het huis wordt van binnenuit helemaal opgevreten.
Kozijnen (foto 1inks), vensterbanken, deuren, plinten, de trap naar boven (foto rechts) en zelfs de vloeren, zijn aangevreten.


Helaas kunnen wij geen dertig chins opnemen. We hebben er op dit moment zo'n 450 in de opvang.
Wel kunnen wij een poging doen om te bemiddelen. Dit vraagt echter de nodige tijd omdat wij met derden in contact moeten treden en afhankelijk zijn van eventuele reacties.

Tegen het middaguur worden we opnieuw gebeld door de G.G.D.. Er wordt ons medegedeeld dat de instantie inmiddels zelf een oplossing heeft gevonden.
Zelf een oplossing gevonden? Dat is snel! Zeker voor mensen die niet thuis zijn in het chinchillawereldje…..

Er blijkt contact te zijn geweest met de Chinchilla Vereniging. Een vertegenwoordiger van deze vereniging zou hebben verwezen naar een grote chinchillafarm op de Veluwe.
Weliswaar een oplossing om de betreffende woning snel te kunnen ontruimen, maar zeker geen oplossing die onze voorkeur heeft.
Het welzijn van dieren gaat onze stichting bijzonder ter harte. Om die reden vinden wij het uitermate belangrijk dat chinchilla's royaal en in groepen (foto) worden gehuisvest. Zeker chins die - zoals in het onderhavige geval - volledige vrijheid gewend zijn, kunnen niet van de ene op de andere dag worden ondergebracht in een gaasbak.
Daarnaast zijn wij van mening dat chins die echt bij elkaar horen en die een koppeltje of een gezin vormen, bij elkaar moeten blijven. Het onderschatten of negeren van de noodzaak hiervan kan bij deze dieren leiden tot ernstige (lees: dodelijke) stress.

Dan blijkt het ook nog eens zo te zijn, dat niet de medewerkers van de betreffende farm, maar mensen van de Dierenambulance Flevoland die - althans wat chins betreft - niet terzake kundig zijn, de loslopende dieren uit de woning zullen halen.
In mijn gedachten passeren diverse doemscenario's de revue en ik besluit contact op te nemen met het Landelijk Hoofdbureau van de Dierenbescherming in Den Haag.

Hier is men verbijsterd. Er is niet alleen een procedurefout gemaakt, maar er is ook gehandeld in strijd met de daar geldende principes.
Als men de Helpdesk van de Dierenbescherming had benaderd dan had men geweten dat bij calamiteiten met chinchilla's bijna standaard de hulp van 'Vida Nueva' wordt ingeroepen. Alleen al het vangen van deze stressgevoelige diertjes vereist kennis en ervaring. Je kunt geen medewerkers van de dierenambulance met vangstokken of met een groot vangnet achter deze dieren laten aanjagen.

Terwijl diverse betrokkenen zich over de problematische situatie buigen, wordt ik gebeld door Sjoerd Hoekstra van de Landelijke Inspektiedienst.
De door de Chinchilla Vereniging voorgestelde oplossing blijkt inmiddels door hem te zijn geannuleerd. De dieren moeten echter wel zo snel mogelijk worden opgehaald, want de eigenares wil nu nog meewerken.
Deze bereidheid kan zo weer omslaan in tegenwerking en dan is toestemming nodig van de officier van justitie.
We spreken af dat medewerkers van Stichting 'Vida Nueva' morgenmiddag rond half twee op de plaats 'delict' zullen zijn.





  VOORBEREIDINGEN

Na het plegen van enkele telefoontjes, worden alle vervoersboxen verzameld.
Ik begin met het klaarzetten van de door ons bij voorkeur te gebruiken weduwenkisten (foto).
Ook diverse kunststof kattenkennels met metalen front zullen voor de zekerheid worden meegenomen. Daarnaast enkele plumeaus met telescoopsteel, waarmee wij onder kasten kunnen komen, zonder dat wij het risico lopen dieren te verwonden of pijn te doen.
Het is jammer dat wij nog geen idee hebben van wat we zullen aantreffen en wat ons mogelijk te wachten staat.
We kunnen niet meer dan ons instellen en anticiperen op een tweede 'Antwerpen'. Met deze ervaring in ons achterhoofd kan de situatie in Lelystad eigenlijk alleen nog maar meevallen…….





  DE HEENREIS

Samen met Wout Böhmers naar vrijwilligers) rijd ik naar Lelystad. Wij worden gevolgd door Miranda, die onze dochter Maaike als passagier in haar auto heeft.
De hulp van Maaike is bijzonder welkom, want zij is expert in het vangen, hanteren en fixeren (foto) van chins.

Ook uit andere delen van het land zijn mensen onderweg…. Vanuit Hilversum verwachten wij Laura Blom van konijnenopvang Jamie's. Zij is in gezelschap van haar vriendin, een dierenliefhebster in hart en nieren, die speciaal voor deze gelegenheid uit de kop van Noord-Holland is gekomen.
Verder verwachten wij Petra de Bruin. Zij zal ons assisteren bij het openen en sluiten van de vervoerskisten. Vooral wanneer hierin al meerdere chins zitten, is de kans op ontsnapping groot.

Nadat alle partijen elkaar in Lelystad hebben getroffen op een tevoren afgesproken (parkeer)plaats, rijden we in colonne naar het betreffende adres.
Op een pleintje, enkele meters van het woonhuis, worden we opgewacht door twee medewerkers van de G.G.D. en Sjoerd Hoekstra van de Landelijke Inspectiedienst.
Ik stel voor om zonder 'aanhang' naar binnen te gaan en eerst eens rustig kennis te maken met de eigenares. Het is belangrijk dat zij mij vertrouwt en dat ik haar gerust kan stellen wat het lot van haar chins betreft.





  OP LOCATIE

(Om de privacy van betrokkenen te beschermen, publiceren wij geen foto's van de buitenzijde van het pand.)

Een vriendelijke vrouw schudt mij emotioneel de hand. Het is duidelijk dat de chins veel voor haar betekenen en dat een dag als vandaag een grote impact op haar moet hebben.
De bewoonster is de tel een beetje kwijt geraakt maar zij schat het aantal chinchilla's op zo'n veertig.
Tien meer dus dan ons door de G.G.D. was medegedeeld. Gelukkig hebben wij voldoende transportkisten meegenomen…..

Ik leg mevrouw uit wat de bedoeling is van onze komst en stel haar voor dat ik de andere medewerkers, die nog buiten bij de auto's staan te wachten, ga ophalen.
Hierna zullen wij een poging doen alle chins te vangen (foto), waarbij wij ervoor zullen zorgdragen hen zo min mogelijk stress te bezorgen.

In de stampvolle keuken (foto) huist Indiaan, een van de weinige chins met een naam.
Op de vloer staat een caviakooi. Deze gaat gedeeltelijk schuil onder een stapel koekenpannen. Het vrouwtje van Indiaan heeft twee kleintjes.

Deze vier chins willen wij als eerste te pakken zien te krijgen, zodat dit gezinnetje bij elkaar kan blijven.
Indiaan blijkt een makkelijke. Het mannetje laat zich zonder problemen oppakken en in een vervoerskist zetten.
Ook zijn vrouwtje laat niet lang op zich wachten. De twee kleintjes, nauwelijks zes weken oud, glippen echter overal doorheen.

In een doorsnee keuken zouden wij het tweetal ongetwijfeld binnen de kortste keren hebben kunnen vangen, maar in een keuken als deze, waar je geen poot kunt verzetten en waar de spullen tot op grote hoogte staan opgetast, levert het vangen van de dieren aanzienlijke problemen op.
Mijn grote angst is nog, dat bij het verplaatsen van zaken, de hele handel gaat schuiven en de diertjes bedolven raken.
Het verschuiven of weghalen van spullen dient dan ook met beleid en met de grootste voorzichtigheid te gebeuren.
Diverse kakkerlakken maken zich ijlings uit de voeten…..

Terwijl ik samen met de eigenares de keuken doorzoek, hebben Laura en Maaike een aantal chins aangetroffen in een doos in de gang, vlak achter de voordeur.
Laura en Petra ontdekken twee chins in een konijnenkooi (foto) onder de trap.
De slaperige diertjes laten zich probleemloos door hen vangen en in de vervoerskisten zetten.
Terwijl in de keuken, het gangetje en op de trap ieder hoekje wordt uitgekamd, staat Wout geduldig bij de buitendeur te wachten, klaar om iedere kist met gevangen dieren naar de auto te brengen.

In de woonkamer zit een gewonde chin in een caviakooitje (foto).
Zijn handje is misvormd, zijn oortjes kapot en zijn rug zit vol wondjes en korsten. In een andere kooi slapen twee chins in een kartonnen doosje. Het blijkt een dochter van Indiaan - de chin uit de keuken - en een onbekend mannetje.

Nadat de dieren in transportkistjes zijn gezet en naar buiten afgevoerd, begint het zoeken naar circa twintig loslopende chins.
Een deel hiervan zou in de slaapbank achter in de kamer huizen, een ander gedeelte zou haar intrek hebben genomen in het orgel.

Terwijl ik probeer de situatie op de bovenverdieping te peilen, beginnen Maaike, Laura en inspecteur Sjoerd, met het weghalen van het matras van de slaapbank.
Urine klettert op de houten vloer. Dan wordt de volledig weggevreten lattenbodem (foto) verwijderd.
Enkele chins maken zich razendsnel uit de voeten, een sterveling blijft apathisch zitten.

Behalve een kadaver dat in verregaande staat van ontbinding verkeert, wordt een dode moeder met vier levenloze jongen aangetroffen.
De vloer onder de bank blijkt doorweekt van de urine en ligt vol etensresten, zoals pinda's, andijvie, maïs en cruesli.

Vervolgens wordt het orgel (foto) onderhanden genomen. Het binnenwerk is volledig weggevreten.
Als men het instrument voorzichtig van de wand wil halen, schieten honderden zilvervisjes en ander ongedierte langs de muur omhoog. Op de grond zoeken een paar reusachtige huisspinnen een goed heenkomen….

De meeste chins die gevangen worden hebben gehavende oren en vertonen bijtwonden. Opvallend is de goede bespiering die zo kenmerkend is voor in vrijheid levende, niet gecastreerde dieren.

Het enige verschil met Antwerpen is eigenlijk de voedingsconditie van de chins.
De chins uit Antwerpen waren ernstig ondervoed, de chins die wij nu weghalen hebben dikke buiken en lijden, dankzij een overvloedig menu van pinda's, aan leververvetting en hartfalen.

Terwijl in de woonkamer een roze sofa op zijn kant wordt gezet (foto) en Petra haar haardos ontdoet van een barstensvolle, kleverige vliegenstrip waar zij, achteruit lopend met haar fototoestel, tegenaan is gelopen, probeer ik toch gedaan te krijgen dat ik een kijkje kan nemen op de diverse kamers op de bovenverdieping.
Dit vraagt veel tact t.a.v. de eigenares.
Minutenlang ben ik met haar in onderhandeling op het portaal dat toegang geeft tot de badkamer, een aantal slaapkamers en de zolderverdieping.
Pas als ik aangeef ermee bekend te zijn dat in de kamer van haar zoon zich drie chins moeten bevinden, mag ik - in het halfduister - naar binnen…..

Het kleine kamertje wordt grotendeels in beslag genomen door een stapelbed. Op het onderste gedeelte ligt een blauwe slaapzak.
Hoewel ik niemand kan zien, weet ik dat er iemand in ligt. De slaapzak beweegt licht….. Haar zoon…..
Hoe zal deze jongen zich voelen met al die vreemde mensen in huis en dan ook nog een mevrouw in zijn slaapkamer?

In een flits zie ik een chin richting raam lopen. Het gordijn wordt een stukje teruggeschoven zodat ik beter kan zien.Onder het bed blijft het echter aardedonker.
Ik besluit beneden een zaklantaarn op te halen en inspecteur Sjoerd (rechts op foto) om een paar handschoenen te vragen (het enige dat wij vergeten zijn mee te nemen).

Met de zaklantaarn schijn ik over de troep onder het bed.
Twee chins maken zich razendsnel uit de voeten. Een derde zit als versteend achter een poot van het voeteneind.
Terwijl ik naar beneden ga om een plumeau op te halen en een paar extra handen om te helpen, slaagt mevrouw er zelf in twee van de drie chins in een hoek te drijven en te vangen.
Nu de derde nog! Een zware hutkoffer met daarop een stapel bananendozen staat behoorlijk in de weg….

Samen met Laura, die met me mee naar boven is gelopen, wordt doos voor doos opgepakt en opzij gezet. De inhoud ervan is onduidelijk.
Alles is vies en kleverig. In de laatste doos ontwaar ik tot mijn afgrijzen een krioelende massa.
Het heeft veel weg van een bord maden die zich tegoed doen aan etensresten.
Mijn maag draait, maar ik kan gelukkig voorkomen dat de inhoud eruit komt.

Om over de grote kist, een soort hutkoffer, te kunnen reiken, moet ik met mijn linkerhand steun zoeken op het bed.
Ik ben nog steeds niet in het bezit van handschoenen. Mijn hand glijdt zompig weg in iets kleverigs…..

Terwijl honderden zilvervisjes als een wolk over de muur schieten en het behang tijdelijk doen verkleuren, zie ik vette maden over de slaapzak krioelen……
Ik vraag me af wie er meer schrikt en waarvan: de chin of ik. Het diertje heeft zich tenminste pijlsnel uit de voeten gemaakt!
Terwijl ik naar beneden ga om te informeren naar de beloofde handschoenen, slaagt de eigenares erin ook het derde mannetje in te sluiten en te pakken.

Drie vertrekken op de bovenverdieping moeten nu nog worden doorzocht, t.w. de badkamer, een slaapkamer aan de voorzijde en een slaapkamer aan de achterzijde van het pand.
De bewoonster wil ons echter niet toelaten en dreigt enigszins in paniek te raken als ik - puur in het belang van de eventueel aanwezige chins - blijf aandringen.
Uiteindelijk, nadat mevrouw de kans heeft gekregen om in een slaapkamer aan de voorzijde nog snel even iets 'in orde' te brengen, mag ik de betreffende kamer toch betreden.

In een caviakooi zit een ernstig gewonde chin. Zijn rug ligt grotendeels open en het diertje maakt een trieste, bijna verdoofde indruk.
Ik mag de chin niet meenemen. Het is de chin van haar zoon.
Pas na enig aandringen en als ik mevrouw duidelijk heb gemaakt dat het dier zal overlijden als er geen medische hulp wordt geboden, kan ik het arme mannetje (foto) meenemen naar beneden.

Ondertussen is ook Laura de bewuste kamer binnen gekomen. Haar oog valt op een bobbel onder een deken.
Wanneer de deken voorzichtig wordt teruggeslagen treft zij tot haar verbazing een misvormde chin aan. De ogen van het diertje staan niet aan de zijkant, maar liggen plat boven op zijn kop.
Het mannetje heeft een mismaakt handje en wekt de indruk aan één oog blind te zijn. Het andere oog is dof en zit vol stof en andere ongerechtigheden.
De vraag rijst of de stakkerd zijn oogleden wel kan sluiten….

Als Laura met de allerlaatste chin beneden komt zijn inmiddels dertig dieren levend gevangen en zes kadavers geruimd (foto) .

De mevrouw van de G.G.D. vindt het welletjes. Als de bewoonster aangeeft dat er verder geen chins meer in het huis aanwezig zijn, dan moeten wij daarop vertrouwen.
Mevrouw ziet dan ook geen noodzaak om ons toestemming te geven ook de laatste slaapkamer en de zolder nog te doorzoeken.

Inspecteur Sjoerd aarzelt een moment of hij via de gerechtelijke macht toestemming zal afdwingen, maar besluit uiteindelijk akkoord te gaan met het beëindigen van de zoektocht.





  HET AFSCHEID

Ik verlaat de woning met een dubbel gevoel.
We hebben weliswaar dertig chins het leven gered, maar wie zegt ons dat wij inderdaad alle in het huis aanwezige dieren in onze auto hebben?
Het feit dat wij die ene slaapkamer niet van binnen hebben kunnen zien en dat wij de zolderverdieping niet mochten betreden, doet mij toch wel het ergste vrezen.
Ook zie ik nog steeds de houten vloer (foto) voor me, waarvan ongeveer in het midden een plank over de volle lengte was stuk gevreten.
De ontstane opening was weliswaar dichtgezet met plastic maar bood nog steeds alle mogelijkheid aan chins om er doorheen te kruipen en onder de vloer te komen.
Wie weet hoeveel chins daar nog zitten of hoeveel kadavers er liggen…..

Aarzelend pak in mijn jas, schud de medewerkers van de G.G.D. en Inspektiedienst de hand en neem afscheid van de bewoonster van het huis.
Wanhoop en verdriet staan in haar ogen. Hoewel wij binnen verschrikkelijke zaken hebben aangetroffen (neem alleen al de zes kadavers) voel ik - net als destijds in Antwerpen - heel veel mededogen. Minutenlang houdt de vrouw mijn hand vast.

'U geeft ze toch wel pinda's, andijvie en rozijnen, hoop ik: daar zijn ze gek op!'
Natuurlijk zullen de dieren bij ons niets tekort komen ……





  DE TERUGREIS

Nadat wij ons in een eetgelegenheid wat hebben opgefrist, worden de ervaringen van deze middag kort geëvalueerd.
Het is duidelijk: iedereen zit vol en wil eigenlijk het liefst zo snel mogelijk naar huis om de zaken te kunnen laten bezinken.
Onze wegen scheiden zich…..

Zwijgend zit ik naast Wout in de auto. Behalve met het welzijn van de dieren, ben ik ook erg begaan met de deplorabele omstandigheden van de eigenares en met het lot van haar zoon.
Hoe is het in godsnaam mogelijk dat in een beschaafd land als Nederland een situatie zo uit de hand kan lopen?
Hoe bestaat het dat medewerkers van de G.G.D. al jaren bij deze mensen over de vloer komen en dat zij er nog steeds niet in zijn geslaagd concrete en adequate hulp te bieden?
Respect voor de integriteit van de cliënt misschien?
Angst voor schending van de privacy van het individu?

Voor zover ik dit als buitenstaander kan beoordelen is de hierboven geschetste situatie min of meer typerend voor de Nederlandse samenleving en symptomatisch voor het halfzachte en halfslachtige karakter van politiek Den Haag.

Onze gezaghebbers daar laten zich namelijk maar al te vaak voorlichten en beïnvloeden door zogenaamde heelmeesters op geitenharensokken, die met hun irrealistische visie (vaak letterlijk) stinkende wonden achterlaten.

Hoeveel mensen rotten niet letterlijk weg in compleet vervuilde huizen, zonder dat wordt ingegrepen?
En dan maar mooie woorden spreken over de volksgezondheid….

Laat men liever eens letten op de gevaren (foto) die de volksgezondheid bedreigen!





  TERUG IN HET OPVANGCENTRUM

Bij thuiskomst blijkt de eigenares van de chins naar onze opvang te hebben gebeld: we zouden iets zijn vergeten….. Ik schrik me naar: mijn tas misschien? Mijn fototoestel? Een transportkist met chins?
Maar neen, het blijkt te gaan om een zak pinda's. Als de chins geen pinda's krijgen, zo heeft mevrouw Aard op het hart gedrukt, zullen de dieren honger blijven houden.
Ze raad ons dan ook aan morgen direct naar de winkel te gaan om een zakje Euroshopper te kopen…….

De hele avond ben ik druk met het installeren van de nieuwe chins. Acht van de dertig, die er nog redelijk aan toe waren, zijn met Laura Blom meegegaan.
De overige 22 blijven voorlopig bij ons.

Esmee van Chinpoint heeft aangeboden er zestien van ons op te nemen , maar een aantal zijn er zo slecht aan toe dat wij ze voorlopig nog even ter observatie willen houden.

Vooral de chins die tussen de kadavers onder de bank hebben gezeten, maken een zieke indruk. Twee van hen hebben last van longontsteking, c.q. hartfalen.
De enige beige chin uit deze groep van zeven laat zijn urine lopen en heeft een kletsnatte, stinkende buik (foto).
De meeste zijn er zo belabberd aan toe dat ik besluit hen vanavond niet verder te plagen met onderzoeken, c.q. behandelingen. De dieren moeten eerst maar eens tot rust komen.

Verbaasd kijken de nieuwkomers rond in hun kooien: schone bodembedekking, lekker kruidig hooi, helder water, aardewerk kruiken om in weg te kruipen, een groot zandbad….. Ze weten echt niet wat hen overkomt….

Aarzelend stappen ze in het smetteloos witte zand….
Een enkeling probeert zich te wentelen. De meeste blijven echter apathisch voor zich uit staren.
Arme dieren….. Zoveel meegemaakt….. Zoveel familieleden en geliefden verloren…….





  THE DAY AFTER ...

Tot mijn grote geruststelling blijken alle meegebrachte chins de nacht goed te zijn doorgekomen.

Omdat ik nauwelijks iets van de dieren af weet, besluit ik in de koffiepauze de eigenares in Lelystad te bellen. Misschien kan zij mij vertellen wie wie is en hoe oud de chins ongeveer zijn.

Het blijkt dat zij zeven jaar geleden begonnen is met 1 blackvelvet bokje en 1 whitevelvet vrouwtje. Het vrouwtje kreeg (vanwege de lethale factor bij velvet x velvet) behalve diverse miskramen (foto) en doodgeboren jongen, ook jongen met dwerggroei.
Het moedertje is al vrij snel gestorven, waarna er een machtsstrijd ontstond tussen de vader en zijn oudste zoon.
In het daarop volgende jaar werden diverse vrouwtjes door het tweetal gedekt.
Vervolgens dekten zonen hun moeders, pakten vaders hun dochters en deden broertjes het met hun zusjes.
Tientallen chins werden geboren en evenzoveel dieren vonden vroegtijdig de dood.
Mevrouw heeft zelf berekend dat er circa 300 dode chins in haar tuin begraven moeten liggen. Driehonderd chins in ruim zes jaar!
En dan nog de kadavers die door ons zijn aangetroffen…….

In gedachten verzonken leg ik de hoorn op de haak.
Hoe is het mogelijk dat in zo'n horror-huis, met een tuin als begraafplaats, een zo vriendelijke en lieve mevrouw kan wonen………

30-10-2005